Тазалық – иманның жартысы
Тазалық – адам өмірінің айнасы, рухани кемелдіктің белгісі. Ислам дінінде тазалыққа ерекше мән берілген. Өйткені иманның негізі – пәктік пен тазалықтан басталады. Адамның тәні мен жаны таза болса, қоғам да, ел де көркейеді. Сондықтан да Пайғамбарымыз Мұхаммед (с.ғ.с.): «Тазалық – иманның жартысы» – деп, мұсылманның өміріндетазалықтың орнын айқындап берген. (Муслим риуаят еткен)
Тазалық – тек сыртқы бейне мен дененің пәктігі ғана емес, соныменқатар жүректің, ойдың, ниеттің тазалығы. Шынайы мұсылман адам өз киімін, денесін, үйін, қоршаған ортасын және рухын таза ұстауға міндетті.
Құран Кәрімде Алла Тағала былай дейді:
«Расында, Алла тәубе етушілерді және тазаланушыларды жақсыкөреді» (Бақара сүресі, 222-аят).
Бұл аятта тазалықтың Алланың сүйіспеншілігіне себеп болатыныайтылады. Яғни, тазалық – құлшылықтың, иманның және адамгершіліктіңажырамас бөлігі.
Имам Әбу Хамид әл-Ғазали (р.а.) айтқан екен: «Тән тазалығы – денсаулықтың кепілі, жүрек тазалығы – иманныңкөркі, ал ой тазалығы – даналықтың белгісі». Демек, тазалық адам өмірінің барлық саласында көрінуі тиіс. Ислам діні тазалықты бірнеше қырынан түсіндіреді.
Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) айтты: «Денелеріңді таза ұстаңдар, өйткені Алла таза және тазалықтыжақсы көреді» (Тирмизи риуаят еткен).
Сондай-ақ басқа хадисте: «Жолда жатқан зиянды нәрсені алып тастау – иманнан» (Муслим).
Бұл хадистен көретініміз – тазалық тек жеке бастың емес, қоғамның да жауапкершілігі. Денсаулық – Алланың үлкен нығметі. Тазалықты сақтау – осы нығметтіқорғаудың басты жолы. Ғалым Әбу Әли ибн Сина (Авиценна) өз еңбектерінде: «Тазалық – аурудың алдын алудың ең сенімді жолы»–деп жазған.
Шынында, тазалық сақталған жерде ауру, кедейлік, ұятсыздық болмайды. Қазақ халқы да тазалықты имандылықпен байланыстырған. «Тазалық – саулық негізі, саулық – байлық негізі»–деп, халық даналығытазалықты өмір мен берекенің бастауы деп таныған. Тазалықтың ең жоғары дәрежесі – жүрек тазалығы.
Алла Тағала Құранда: «Ол күні (Қияметте) мал мен бала пайда бермейді. Бірақ Аллағатаза жүрекпен келгендер ғана (құтылады)». (Шуара сүресі, 88–89 аяттар). Бұл аят адамның рухани тазалығының маңызын көрсетеді. Жүрек – иманның мекені. Егер жүрек нәпсі мен зұлымдықтан тазарса, ондаиман нұры сол жүректе нық орнығады. Ибн Таймия (р.а.) былай деген: «Жүрек – патша, дене – оның әскері. Патша таза болса, әскер де таза. Патша бұзылса, бүкіл әскер бұзылады». Сондықтан мұсылман адам тек сыртқы емес, ішкі тазалыққа да көңілбөлуі керек. Қазақ халқы ежелден тазалықты мәдениеттіліктің және тәрбиеніңөлшемі санаған. «Тазалық – иманнан», «Шашыңды тарасаң – сымбат, жаныңды тазартсаң – иман» сияқты ұлағатты сөздер соның дәлелі. Бабаларымыз мешітке дәретсіз кірмеген, үйге кірерде аяқ жуып, таза киім киюді әдетке айналдырған. Ұл-қыз тәрбиесінде де «таза жүр, таза сөйле, таза бол» деген ұстаным басшылыққа алынған. Қорыта айтқанда, тазалық – иманның жартысы ғана емес, өмірдің сәні мен мәні. Тазалық бар жерде береке бар. Мұсылман адам өз денесін, киімін, үйін, ойын, жүрегін және ниетін таза ұстауға міндетті. Пайғамбарымыз (с.ғ.с.) тағы бір хадисінде былай деген: «Алла – таза, тазалықты сүйеді. Әр істе тазалықты сақтаңдар»
(Ахмад риуаят еткен). Сондықтан біз де тазалықты тек әдет емес, иманның бір бөлігі, өмірлікқағида ретінде қабылдауымыз қажет. Жүрегі мен тәні таза адам – рухани биік тұлға. Осындай адамдар көбейсе, қоғам да, ел де рухани және мәдени тұрғыдан өркендейді.
Тазалық – иманның жартысы, ал иман – өмірдің нұры.
Қаскелен қалалық «Әзірет Омар» мешітінің имамы
Нұрбосынов Ғани Бейсенұлы
